La टॅटूचा इतिहास आधुनिक स्टुडिओ, सुईची यंत्रे आणि रंगीत शाई यांचा विचार करताना आपण सहसा कल्पना करतो त्यापेक्षा हे खूपच जुने आहे. पुरातत्वीय संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, पहिले आधुनिक स्टुडिओ सुरू होण्याच्या हजारो वर्षांपूर्वीच, विविध संस्कृती आध्यात्मिक, वैद्यकीय किंवा सामाजिक हेतूंसाठी त्वचेवर खुणा करत होत्या.
आज आपल्याला माहित आहे, सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे अभ्यासाच्या कृपेने अनेक खंडांवर जतन केलेल्या ममीटॅटू काढण्याची प्रथा किमान ५,२०० वर्षांपासून मानवी जीवनाचा एक भाग आहे. या शोधांमुळे अनेक पूर्वकल्पनांचे पुनर्मूल्यांकन करणे भाग पडले आहे: ज्याला अनेकदा अलीकडील ट्रेंड मानले जाते, ती वास्तविक पाहता, शरीरात बदल करण्याच्या सर्वात जुन्या ज्ञात प्रथांपैकी एक आहे.
त्वचेवरील ५,००० वर्षांहून अधिक काळाचा प्रवास
विशेषज्ञ माध्यमांमध्ये प्रकाशित झालेले नवीनतम वैज्ञानिक आणि लोकप्रिय समीक्षणे आणि अहवाल, आंतरराष्ट्रीय ऐतिहासिक प्रसारते यावर जोर देतात की त्वचेवर गोंदण्याची प्रथा एकाच ठिकाणी किंवा एकाच वेळी उगम पावली नाही. ती एकमेकांपासून दूर असलेल्या आणि थेट संपर्क नसलेल्या समुदायांमध्ये स्वतंत्रपणे उदयास आली, यावरून असे सूचित होते की ती गहन मानवी प्रतीकात्मक गरजांना प्रतिसाद देते.
संशोधकांनी शोधून काढले आहे ममी केलेल्या शरीरांवरील शाईचे ठसे युरोप, आफ्रिका, अमेरिका आणि आशियामधून मिळालेल्या या खुणांमुळे, पेरूच्या अँडीज पर्वतरांगांपासून ते नाईल खोऱ्यापर्यंत, युरोपातील आल्प्स आणि मध्य आशियाच्या गवताळ प्रदेशांमधून जात, गोंदणाच्या जागतिक नकाशाची पुनर्रचना करणे शक्य होते. ज्या संदर्भात या ममी आढळतात, त्यावरून असे सूचित होते की गोंदण हे धार्मिक विधी, वाईट शक्तींपासून संरक्षण, सामाजिक ओळख किंवा उपचारात्मक पद्धतींशी देखील जोडलेले असावे.
कॅप्टनच्या सागरी सफरींमुळे युरोपमध्ये “टॅटू” हा शब्द लोकप्रिय झाला असला तरी १८ व्या शतकातील जेम्स कुकजेव्हा मूळ शब्दाचे दस्तऐवजीकरण केले गेले पॉलिनेशियन भाषाही प्रथा आधीच हजारो वर्षे जुनी होती. कुकने जे केले ते म्हणजे, इतर लोक हजारो वर्षांपासून पाळत असलेल्या गोष्टीला युरोपीय शब्दसंग्रहात एक नाव दिले.
पुरातत्वशास्त्र आणि रेडिओकार्बन डेटिंगसारख्या आधुनिक विश्लेषणात्मक तंत्रज्ञानामुळे कालानुक्रम समायोजित करणे शक्य झाले आहे आणि वेगवेगळ्या गोंदलेल्या ममींच्या वयाची तुलना करायामुळे, या विखुरलेल्या कोड्याला अधिक चांगल्या प्रकारे संघटित करणे शक्य झाले आहे, आणि इतिहासातील गोंदणाचे सर्वात जुने पुरावे कोणत्या मृतदेहांवर आढळतात हे निश्चित करता आले आहे.
ओत्झी, हिममानव, आणि पहिले नोंदवलेले टॅटू
सर्वात प्रसिद्ध प्रकरण, आणि आजपर्यंत पुष्टी झालेल्या टॅटूंसह सर्वात जुने मानले जाणारे प्रकरण, हे आहे... ओत्झी, तथाकथित बर्फाचा माणूस१९९१ मध्ये, इटली आणि ऑस्ट्रियाच्या सीमेवरील आल्प्स पर्वतरांगेत, हिमनदीच्या वितळलेल्या पाण्यामुळे तिचा मृतदेह सापडला. विश्लेषणानुसार तिचा मृत्यू इ.स.पूर्व ३३७० ते ३१०० च्या दरम्यान, म्हणजेच पाच हजार वर्षांहून अधिक काळापूर्वी झाला होता.
ओत्झीच्या त्वचेवर खालील गोष्टी आढळून आल्या आहेत. ६१ रेखीय टॅटूते रेषा आणि क्रॉसच्या लहान गटांनी बनलेले असतात. ते एका प्राथमिक तंत्राचा वापर करून तयार केले जातात: त्वचेवर छेद करून ते घासले जात असे. कोळशाची धूळ जखमांमध्ये रंगद्रव्य स्थिर करण्यासाठी. ह्या गुंतागुंतीच्या आकृत्या नाहीत, तर साध्या खुणा आहेत, तरीही त्यांनी एका व्यापक वैज्ञानिक चर्चेला सुरुवात केली आहे.
या टॅटूंचे स्थान विशेषतः लक्षवेधी आहे: ते शरीराच्या त्या भागांवर केंद्रित आहेत जिथे ओत्झीला त्रास झाला होता. सांध्यांच्या समस्या आणि दीर्घकालीन वेदनाजसे की गुडघे, घोटे आणि कंबर. यामुळे अनेक तज्ञांनी असे सुचवले आहे की या खुणांना उपचारात्मक कार्य असू शकते, जे कदाचित अॅक्युपंक्चरच्या सुरुवातीच्या स्वरूपाशी किंवा शरीरावरील विशिष्ट बिंदू वापरून उपचार करण्याच्या पद्धतींशी संबंधित असावे.
प्रकाशित झालेल्या एका सविस्तर अभ्यासात पुरातत्व विज्ञान जर्नल: अहवाल संशोधकांनी ओत्झीच्या गोंदणांच्या वितरणाची तुलना त्याच्या हाडांमध्ये आणि सांध्यांमध्ये आढळलेल्या विकृतींशी केली, ज्यामुळे वेदनाशमनासाठी वैद्यकीय किंवा धार्मिक विधी म्हणून त्याचा वापर केला जात असल्याच्या गृहीतकाला बळकटी मिळाली. या अभ्यासात चिलीच्या किनारपट्टीवरील काही ममींसारख्या, अधिक जुन्या मानल्या गेलेल्या इतर प्रकरणांचाही आढावा घेण्यात आला आणि असे आढळून आले की, तारखा अद्ययावत केल्यानंतर, ती प्रकरणे खरोखरच नंतरची होती.
या नवीन माहितीमुळे, वैज्ञानिक समुदाय आता सहमत झाला आहे की ओत्झीचे टॅटू हे याचे प्रतिनिधित्व करतात जुने, सुस्पष्ट पुरावे मानवी शरीरावर गोंदण्याच्या प्रथेचा उगम समजून घेण्यासाठी, ही आल्पाइन ममी एक महत्त्वाचा संदर्भ ठरते. युरोपा आणि पलीकडे.
प्राचीन इजिप्तमधील टॅटू: शक्ती, पंथ आणि स्त्रीची त्वचा
आल्प्समध्ये त्वचेवर साध्या रेषा आखल्या जात होत्या, तर ... प्राचीन इजिप्त गोंदणकला अधिक गुंतागुंतीच्या प्रतीकात्मक भांडारासह विकसित झाली. अभ्यास केलेल्या ममी, ज्यांचा काळ अंदाजे इ.स.पूर्व ३३५१ ते ३०१७ दरम्यानचा आहे, त्यांच्यामध्ये प्राणी, भूमितीय आकृत्या आणि धार्मिक चिन्हे यांसारख्या विविध आकृतिबंधांचे दर्शन घडते.
सर्वात उल्लेखनीय शोधांपैकी एक म्हणजे मंदिराच्या परिसराशी संबंधित असलेल्या स्त्री ममी, ज्या काही गोष्टी सादर करतात. बैल, साप आणि धार्मिक चिन्हांचे टॅटू हात, खांदे आणि पाठीवर पसरलेले. या रचना केवळ सजावटीच्या वाटत नाहीत: आकृतिबंधांची निवड आणि शरीरावरील त्यांची मांडणी एका प्रबळ धार्मिक आणि आध्यात्मिक घटकाकडे निर्देश करते.
एक विशेष लक्षवेधी आकृती ही आहे राजांच्या दरीत सापडलेली पुरोहित स्त्रीतिला तीसहून अधिक गोंदणांसह दफन करण्यात आले. त्यांमध्ये होरसचा डोळा, कमळाची फुले आणि गळ्यातील हार किंवा धार्मिक पट्ट्यांची आठवण करून देणाऱ्या रेषांचा समावेश होता. हे घटक दैवी संरक्षण, प्रजननक्षमता आणि धार्मिक श्रेणीतील दर्जा यांच्याशी संबंधित होते, आणि या संदर्भात गोंदण हे प्रतिष्ठा व पवित्र कार्याचे प्रतीक होते, या कल्पनेला ते अधिक दृढ करतात.
बहुसंख्य लोकांमध्ये टॅटूची उपस्थिती पंथाशी संबंधित महिलांचे शरीर यामुळे काही संशोधकांनी असे सुचवले आहे की, इजिप्तच्या इतिहासाच्या विशिष्ट टप्प्यांवर, गोंदण ही धार्मिक समारंभ आणि विधींमधील स्त्रियांच्या भूमिकांशी विशेषतः संबंधित असलेली एक प्रथा असू शकते. ती गौण असण्याऐवजी, आध्यात्मिक शक्तीच्या प्रतिमाशास्त्राचा एक भाग होती.
युरोपीय आणि इजिप्शियन संग्रहालयांमध्ये जतन केलेल्या ममींचे, नॉन-इन्व्हेसिव्ह इमेजिंग तंत्रज्ञानामुळे, पुनरावलोकन आणि पुनर्तपासणी केल्यावर, टॅटू काढण्याची प्रथा अस्तित्वात होती याची पुष्टी करणारी नवीन उदाहरणे समोर आली आहेत. प्राचीन इजिप्तच्या धार्मिक जीवनात अंतर्भूत असलेली एक प्रथाआजच्या काळात, जिथे टॅटूला फॅशन किंवा सौंदर्याशी जोडण्याची सवय आहे, तिथे ते उपासना, जादू आणि प्रतीकात्मक अधिकाराशी किती मोठ्या प्रमाणावर जोडलेले होते हे पाहून आश्चर्य वाटते.
अमेरिकेच्या मूळनिवासी संस्कृतींमधील टॅटू
अटलांटिकच्या पलीकडे, पूर्व-हिस्पॅनिक संस्कृतींनी देखील टॅटूला त्यांच्या प्रतीकात्मक विश्वात समाविष्ट केले होते. यातील सर्वात प्रसिद्ध उदाहरणांपैकी एक म्हणजे... लेडी ऑफ काओ, संबंधित मोचे संस्कृती सध्याच्या पेरू देशातील, जिची ममी सापडली तेव्हा तिच्या हातांवर आणि मनगटांवर विविध प्रकारचे टॅटू स्पष्टपणे दिसत होते.
या स्त्रीच्या त्वचेवर कोरलेल्या कोळी, साप आणि अमूर्त आकृत्यांचा अर्थ असा लावला जातो की शक्ती आणि आध्यात्मिक संरक्षणाची प्रतीकेएक हजार वर्षांहून अधिक जुन्या असलेल्या या नक्षीकामांची गुंतागुंत असे सूचित करते की, त्या केवळ सहज केलेल्या खुणा नव्हत्या, तर उच्च सामाजिक आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या व्यक्तींसाठी राखून ठेवलेल्या एका दृश्य भाषेचा भाग होत्या.
या गोंदणांची मोचे मातीची भांडी, वस्त्रे आणि इतर धार्मिक वस्तूंशी तुलना करणाऱ्या मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांवरून असे दिसून येते की, इंकापूर्व काळातील उच्चभ्रू लोकांनी गोंदलेल्या शरीराला त्यांच्या संस्कृतीत सामावून घेतले होते. अधिकाराची रंगमंचीय रचना आणि अलौकिक शक्तींशी संबंधयाप्रकारे, 'लेडी ऑफ काओ' हे एक असे उदाहरण ठरेल, जे दर्शवते की प्राचीन अमेरिकेत गोंदण हे धार्मिक नेतृत्व आणि राजकीय ओळख निर्माण करणे या दोन्हींशी कसे जोडलेले होते.
जरी अमेरिकेतील पुरातत्वीय अवशेष इतर प्रदेशांइतके विपुल नसले, ज्याचे कारण अंशतः हवामान आणि जतन करण्याची परिस्थिती आहे, तरीही सुस्पष्टपणे नोंदवलेल्या घटनांवरून हे सिद्ध होते की गोंदण करणे हा तेथील संस्कृतीचा एक भाग होता. श्रद्धा आणि सत्तेची एक प्रणाली अँडीज प्रदेशात आणि पॅसिफिक किनारपट्टीवरील इतर शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पसरलेले.
मध्य आशिया आणि तारिम खोऱ्यातील प्राचीन गोंदण
आशियामध्ये, संशोधकांनी ममींवरील टॅटू ओळखले आहेत तारिम खोरेसध्याच्या पश्चिम चीनमध्ये असलेला एक प्रदेश, जो एके काळी प्राचीन रेशीम मार्गावरील एक महत्त्वाचा चौफुलीचा मार्ग होता. सुमारे ३,३०० वर्षे जुन्या असलेल्या या ममींच्या हातांवर आणि चेहऱ्यांवर विशेषतः स्पष्ट दिसणारे गोंदण आहे, ही काही उदाहरणे आहेत चेहर्याचा टॅटू.
या गुणांची कारणे वेगवेगळी असतात. भूमितीय आकृत्या, पट्ट्या आणि चिन्हे ज्याचा नेमका अर्थ अजूनही वादाचा विषय आहे. तथापि, काही विशिष्ट व्यक्तींमध्ये त्याची पद्धतशीर उपस्थिती पुन्हा एकदा सामाजिक किंवा धार्मिक कार्याकडे निर्देश करते: ते एखाद्या गटातील सदस्यत्व, समाजातील दर्जा किंवा काही विशिष्ट समारंभिक भूमिका दर्शवू शकते.
या निष्कर्षांचे वैशिष्ट्य हे आहे की ते येथून आले आहेत भटके लोक आणि दुर्गम वस्त्या प्राचीन काळातील महान शहरी केंद्रांमधील, यावरून असे दिसून येते की गोंदण्याची प्रथा केवळ इजिप्तसारख्या साम्राज्यांपुरती आणि जटिल संस्कृतींपुरती मर्यादित नव्हती, तर कमी केंद्रीकृत समुदायांमध्येही ती प्रचलित होती.
आशियाच्या या प्रदेशात, नैसर्गिक ममीकरण आणि दफन परिस्थितीमुळे त्वचा आणि शाई या दोन्हींचे जतन होणे शक्य झाले आहे, ज्यामुळे वापरलेल्या तंत्रांचा आणि नमुन्यांच्या संभाव्य उत्क्रांतीचा सखोल अभ्यास करणे सुलभ झाले आहे. या गोंदणांची युरोप आणि अमेरिकेत आढळणाऱ्या इतर गोंदणांशी तुलना केल्यावर असे दिसून येते की, शैलीतील फरक असूनही, त्वचा हे ओळख आणि श्रद्धा व्यक्त करण्याचे एक माध्यम आहे, या विचाराशी ते सहमत आहेत..
आल्प्स, नाईल, पेरूचा किनारा आणि तारिम खोरे यांसारख्या दूरवरच्या प्रदेशांतील ममींवर एकाच वेळी टॅटू आढळणे, या गृहीतकाला बळकटी देते की आपण एका वैश्विक मानवी घटनाप्रत्येक संस्कृतीने ते आपापल्या प्रतीकात्मकतेनुसार स्वीकारले, परंतु त्वचेवर निशाणी करण्याची इच्छा हजारो वर्षांपासून पुन्हा पुन्हा दिसून येते.
प्राचीन विधींपासून ते समकालीन अभिव्यक्तीपर्यंत
वैज्ञानिक नियतकालिकांमधील लेख आणि सामान्य माध्यमांतील अहवालांसह, सर्वात अलीकडील विशेषज्ञ साहित्य यावर सहमत आहे की टॅटू काढण्याची प्रथा इतिहासात सुरुवातीपासूनच अस्तित्वात आहे. युगांमधील आणि संस्कृतींमधील एक समान धागाओत्झीच्या सांध्यांवरील कोळशाच्या ठिपक्यांपासून ते इजिप्शियन पुरोहित स्त्रिया किंवा मोचिका नेत्यांच्या गुंतागुंतीच्या आकृतिबंधांपर्यंत, शरीराचा उपयोग एका कॅनव्हासप्रमाणे केला गेला आहे, ज्यावर सौंदर्याच्या पलीकडचे संदेश कोरले गेले आहेत.
यापैकी अनेक प्राचीन संदर्भांमध्ये, गोंदण हे याच्याशी जोडलेले होते संक्रमण विधी, उपचार पद्धती, किंवा पवित्र गोष्टींप्रति वचनबद्धतात्वचेवरील खुणा हे सूचित करू शकत होत्या की, त्या व्यक्तीने एखादी परीक्षा उत्तीर्ण केली होती, विशिष्ट भूमिका स्वीकारली होती किंवा एखाद्या देवतेचे संरक्षण मागितले होते. आधुनिक निरीक्षकाला जे केवळ सजावटीचे वाटेल, त्याला त्या समाजांमध्ये एक अत्यंत विशिष्ट प्रतीकात्मक महत्त्व होते.
शतकानुशतके, आणि विशेषतः युरोपमध्ये, टॅटूबद्दलची धारणा बऱ्याच प्रमाणात बदलली आहे. विशिष्ट ऐतिहासिक काळात, ते याच्याशी संबंधित होते खलाशीकैदी किंवा उपेक्षित गटतर इतर कालखंडात उच्चभ्रू वर्गाकडून ते विदेशीपणाचे प्रतीक म्हणून स्वीकारले गेले. या चढ-उतारांनंतरही, ही प्रथा कधीही पूर्णपणे नाहीशी झाली नाही.
आजकाल, आणि विशेषतः स्पेनसारख्या युरोपीय देशांमध्ये, टॅटू काढणे हे एक प्रकारचे प्रमाणित व्यक्तिगत अभिव्यक्तीनियमित व्यावसायिक शिक्षण आणि वास्तववादापासून ते भौमितिक किमानवादापर्यंतच्या विविध शैलींमुळे, त्वचेवर चित्र काढण्याची कला टिकून आहे. जरी यामागील प्रेरणा आता फारोच्या काळातील इजिप्त किंवा पूर्व-हिस्पॅनिक अँडीजमधील प्रेरणांसारख्या नसल्या तरी, त्वचेचा वापर करून वैयक्तिक कथा सांगण्याची कल्पना कायम आहे.
ऐतिहासिक दृष्टिकोनातून पाहिल्यास, माद्रिद, बार्सिलोना, बर्लिन किंवा इतर कोणत्याही युरोपीय शहराच्या रस्त्यांवर आज दिसणारे टॅटू एका अतिशय जुन्या परंपरेचेच प्रतिबिंब आहेत: ती म्हणजे शरीराचा वापर भावना व्यक्त करण्याचे एक माध्यम म्हणून करणे. आठवणी, श्रद्धा आणि अनुभव नोंदवण्यासाठीतंत्र आणि अर्थ बदलतात, परंतु त्वचेवर खुणा करण्याची कृती ही आल्प्समधील ममीवरील कोळशाच्या पहिल्या फटकाऱ्यांशी किंवा इजिप्शियन पुजारिणीच्या पवित्र चिन्हांशी थेट जोडलेली आहे.
हा संपूर्ण पुरातत्वीय आणि सांस्कृतिक प्रवास हे दाखवून देतो की, गोंदण ही एक तात्पुरती फॅशन नसून, हजारो वर्षांपासून मानवजातीसोबत चालत आलेली एक प्रथा आहे. ओत्झीच्या उपचारात्मक रेषांपासून ते इजिप्त, अमेरिका आणि आशियातील गुंतागुंतीच्या धार्मिक रचनांपर्यंत, गोंदण हे वेदना, संरक्षण, ओळख आणि स्मृती यांबद्दल बोलणारे एक ऐतिहासिक सातत्य म्हणून समोर येते. तसेच, युरोप आणि उर्वरित जगात आजही शारीरिक अभिव्यक्तीच्या सर्वात खोलवर रुजलेल्या आणि अर्थपूर्ण प्रकारांपैकी एक म्हणून ते का टिकून आहे, हे समजण्यास ते आपल्याला मदत करते.
